سلام دوستان امیدوارم حالتون خوب باشه! احتمالا شما هم از پرتاب اولین ماهواره ایرانی خبرایی شنیدین. این موضوع بهان ای شد تا یه پستی هم درباره ماهواره ها براتون بذارم. ایران روز دوشنبه به منظور افتتاح مرکز فضایی خود موشکی را به فضا پرتاب کرد.حرکتی که فورا توسط امریکا محکوم شد.
به گزارش بخش خبر شبکه فناوری اطلاعات ایران ازگوگل،این موشک که با
هدف انجام تحقیقات ساخته شده از یک مرکز فضایی جدید در یکی از بیابان
های استان سمنان به فضا پرتاب شد.این موشک که کاوشگر 1 نام داره به منظور
اماده سازی اولین ماهواره ساخت ایران به نام امید به فضا پرتاب شد.
امریکا از این حرکت ایران انتقاد کرد و گفت:"این حرکت یک پیشرفت
دردسرساز است وفناوری ها و توانایی های مورد نیاز برای راه اندازی یک
وسیله فضایی همانند فناوری ها و توانایی های به کاررفته برای موشک بالستیک
با برد بالا ست.»
رئیس جمهور ایران نیز خاطرنشان کرد:«ما باید حضور فعالی در فضا داشته
باشیم. ما امروز شاهدیم که ایران اولین گام خود را در فضا به محکمی، با
دقت و هوشیاری برداشته است.»
ایران به منظور کنترل بلایای طبیعی و توسعه ارتباطات از راه دور و نیز به منظور اهداف امنیتی این ماهواره را به فضا فرستاده.
ماهواره ها
ماهواره مصنوعی ماهواره ی مصنوعی شیئی است که توسط انسان ساخته شده و به طور مداوم در
حال حرکت در مداری حول زمین یا اجرام دیگری در فضا می باشد. بیشتر ماهواره
های ساخته شده تاکنون حول کره زمین در حرکتند و در مواردی چون مطالعه
کائنات، ایستگاه های هوا شناسی، انتقال تماس های تلفنی از فراز اقیانوس
ها، ردیابی و تعیین مسیر کشتی ها و هواپیماها و همینطور امور نظامی به کار
می روند.
ماهواره هایی نیز وجود دارند که دور ماه، خورشید، اجزام نزدیک به زمین
و سیاراتی نظیر زهره، مریخ و مشتری در حال گردش می باشند. این ماهواره ها
اغلب اطلاعات مربوط به جرم آسمانی که حول آن در گردشند را جمع آوری می
کنند.
به جز ماهواره های مصنوعی مذکور اشیای در حال گردش دیگری نیز در فضا
وجود دارند از جمله فضا پیما ها، کپسول های فضایی و ایستگاه های فضایی که
به آنها نیز ماهواره می گوییم. البته اجرام دیگری نیز در فضا وجود دارند
به نام زباله های فضایی شامل بالابرنده های مستهلک راکت ها، تانک های خالی
سوخت و … که به زمین سقوط نکرده اند و در فضا در حرکتند. در این مقاله به
این اجرام نمی پردازیم.
اتحادیه جماهیر شوروی پرتاب کننده اولین ماهواره مصنوعی، اسپاتنیک ۱،
در سال ۱۹۵۷ بود. از آن زمان ایالات متحده و حدود ۴۰ کشور دیگر سازنده و
پرتاب کننده ماهواره به فضا بوده اند.
امروزه قریب به ۳۰۰۰ ماهواره فعال و ۶۰۰۰ زباله فضایی در حال گردش به دور زمینند.
انواع مدارها
مدارهای ماهواره ها اشکال گوناگونی دارند. برخی دایره شکل و برخی به
شکل بیضی می باشند. مدارها از لحاظ ارتفاع (فاصله از جرمی که ماهواره حول
آن در گردش است) نیز با یکدیگر تفاوت دارند. برای مثال بعضی از ماهواره در
مداری دایره شکل حول زمین خارج از اتمسفر در ارتفاع ۲۵۰ کیلومتر(۱۵۵ مایل)
در حرکتند و برخی در مداری حرکت می کنند که بیش از ۳۲۲۰۰ کیلومتر (۲۰۰۰۰
مایل) از زمین فاصله دارد. ارتفاع بیشتر مدار برابر است با دوره گردش (
مدت زمانیکه ماهواره یک دور کامل در مدار خود حرکت می کند) طولانی تر.
یک ماهواره زمانی در مدار خود باقی می ماند که بین شتاب ماهواره (
سرعتی که ماهواره می تواند در طی یک مسیر مستقیم داشته باشد ) و نیروی
گرانش ناشی از جرم آسمانی که ماهواره تحت تاثیر آن می باشد و دور آن در
گردش است تعادل وجود داشته باشد. چنانچه شتاب ماهواره ای بیشتر از گرانش
زمین باشد ماهواره در یک مسیر مستقیم از زمین دور می شود و چنانچه این
شتاب کمتر باشد ماهواره به سمت زمین برخواهد گشت.
برای درک بهتر تعادل بین گرانش و شتاب، جسم کوچکی را در نظر بگیرید که
به انتهای یک رشته طناب متصل و در حال چرخش است. اگر طناب پاره شود جسم
متصل به آن در یک مسیر صاف به زمین می افتد. طناب در واقع کار گرانش را
انجام می دهد تا شی بتواند به چرخش خود ادامه دهد. ضمنا وزن شی و طناب
میتوانند نشانگر رابطه بین ارتفاع ماهواره و دوره گردش آن باشد. طناب بلند
مانند ارتفاع بلند است. هر چه طناب بلندتر باشد زمان بیشتری نیاز است تا
شی متصل به آن یک دور کامل بچرخد. طناب کوتاه مانند ارتفاع کوتاه است و در
زمان کمتری شی مذکور یک دور کامل در مدار خود گردش خواهد کرد.
انواع گوناگونی از مدارها وجود دارند اما اغلب ماهواره هایی که حول
زمین در گردشند در یکی از این چهار گونه مدار حرکت میکنند. (۱) ارتفاع
بلند، ﮋئوسینکرنوس. (۲) ارتفاع متوسط. (۳) سان سینکرنوس، قطبی. (۴) ارتفاع
کوتاه . شکل اغلب این گونه مدارها دایره ایست.
مدارهای ارتفاع بلند، ﮋئوسینکرنوس بر فراز استوا و در ارتفاع ۳۵۹۰۰
کیلومتر(۲۲۳۰۰ مایل) قرار دارند. ماهواره های اینگونه مدارها حول محور
عمودی زمین با سرعت و جهت برابر حرکت زمین حرکت می کنند. بنابراین هنگام
رصد آنها از روی زمین همواره در نقطه ای ثابت به نظر می رسند. برای پرتاب
و ارسال این ماهواره ها انرﮋی بسیار فراوانی لازم است.
ارتفاع یک مدار متوسط حدود ۲۰۰۰۰ کیلومتر (۱۲۴۰۰ مایل) و دوره گردش
ماهواره های آن ۱۲ ساعت است . مدار خارج از اتمسفر زمین و کاملا پایدار
است. امواج رادیویی که از ماهواره های موجود در این مدارها ارسال می گردد
در مناطق بسیارزیادی از زمین قابل دریافت است. پایداری و وسعت مناطق تحت
پوشش این گونه مدارها آنها را برای ماهواره های ردیاب مناسب می نماید.
مدارهای سان سینکرنوس، قطبی، ارتفاع نسبتا کوتاهی دارند. آنها تقریبا
از فراز هر دو قطب زمین عبور می کنند.مکان این مدارها متناسب با حرکت زمین
به دور خورشید در حرکت است به گونه ایکه ماهواره ی این مدار خمواره در یک
ساعت محلی ثابت از استوا عبور می کند. از آنجاییکه این ماهواره ها از همه
عرض های جغرافی زمین می گذرند قادرند که اطلاعات را از تمامی سطح زمین
دریافت نمایند. در اینجا می توان ماهواره TERRA را به عنوان مثال نام برد.
وظیفه این ماهواره مطالعه اثرات چرخه ها ی طبیعی و فعالیت های انسان بر
روی آب و هوای کره زمین است. ارتفاع مدار این ماهواره ۷۰۵ کیلومتر (۴۳۸
مایل) و دوره گردش آن ۹۹ دقیقه است. زمانیکه این ماهواره از استوا عبور می
کند ساعت محلی همیشه ۱۰:۳۰ صبح و یا ۱۰:۳۰ شب است.
یک مدار ارتفاع کوتاه درست بر فراز جو زمین قرار دارد جاییکه تقریبا
هوایی برای ایجاد تماس و اصطکاک وجود ندارد. برای ارسال ماهواره به این
نوع مدارها انرﮋی کمتری نسبت به سه نوع مدار مذکور دیگر لازم است. ماهواره
ها ی مطالعاتی که مسئول دریافت اطلاعات از اعماق فضا می باشند غالبا در
این مدارها در حرکتند. برای مثال تلسکوپ هابل که در ارتفاع ۶۱۰
کیلومتر(۳۸۰ مایل) با دوره گردش ۹۷ دقیقه در حرکت است.
|